इंदोर संस्थानाच्या संस्थापकाची इंदोरातच उपेक्षा!

*इंदोर संस्थानाच्या संस्थापकाची इंदोरातच उपेक्षा!*
        डॉ . प्रभाकर लोंढे, गोंदिया-चंद्रपूर

               सर्वानाच माहित आहे की, इतिहास प्रेरणा देतो,  एखाद्या कर्तबगार व्यक्तीत्वाचा पुतळा त्याच्या कर्तुत्वाच्या स्मृती जागृत करतो. त्यामुळेच पुतळे उभारण्याची प्रथा पडली.  परंतु कोणाचे, कुठे व का पुतळे उभारायचे? हा भारतात खुपच मोठा गहण प्रश्न बनलेला आहे.
एखाद्याच श्रेष्ठत्व नष्ट करण्यासाठी भलत्याचेच पुतळे बसविण्याचा भलताच प्रकार भारतातील रित बनलेली आहे     ( उदा. तुकोजीराव होळकर यांनी इंदोरात बांधलेल्या सुंदर अशा लालबाग पँलेसच्या प्रवेशदारात तुकोजीराव ऐवजी पंडित नेहरुंचा पुतळा!!,  पुण्यातील संभाजी गार्डन मधील हटविलेले पुतळा प्रकरण ) असो! पण मी म्हणतो,
          आपल्या कर्तृत्वाने सर्वत्र प्रभाव व दरारा निर्माण करणाऱ्या थोर सुभेदार मल्हारराव होळकर यांनी आपला कार्यकाल गाजविला. अटक ते कटक पर्यत मराठेशाहीचे झेंडे फडकविले. आपलं इंदोर संस्थान स्थापन केलं, वाढविलं.संस्थानाचा सर्वत्र दरारा निर्माण केला. "इंदोर संस्थान व होळकरशाही" या समिकरणाची सर्वदूर  किर्ती पसरली. मराठेशाही वाढविणे, टिकवून ठेवण्यासाठी जिवाच रान केलं. हे सर्व वारसा हक्काने नाही तर कर्तृवाने निर्माण केलं. त्यामुळे त्यांना सर्वत्र सन्मान मिळाला. हे सर्व करीत असतांना आपली राजाधानी इंदोर बनविली. त्यांच्या कर्तुत्वाने इंदोरची ओळख सर्वञ निर्माण  झाली.  त्यांचा प्रभाव एवढा होता की, प्रत्यक्ष पेशवा त्यांच्याशी अदबीने वागत होता.
          राष्ट्रीय पातळीवर सर्वत्र सन्मान व निर्णय प्रक्रियेत महत्त्वाचे योगदान असणाऱ्या व त्यांच्या कार्यामुळेच इंदोर संस्थानाची ओळख सर्वत्र निर्माण करणाऱ्या सुभेदार मल्हाररावांची आज इंदोरातच एवढी उपेक्षा, दयनिय अवस्था  प्रत्यक्ष पहायला मिळाली. हा विचित्र पणा इंदोर वाशीयांनीच करणे हे केवढे लाजिरवाणे!!!
           इंदोरच्या प्रत्यक्ष भेटीत मिळालेल्या माहीतीनुसार, ज्यांच्या संस्थानाच्या गादीचा वारस  मल्हाररावांच्या सल्ल्याने ठरायचा, त्या ग्वाल्हेरच्या माधवराव सिंधीयाचा पुतळा इंदोरात महत्त्वाच्या चौकात स्थापित झाला. परंतु  सुभेदार मल्हाररावांचा पुतळा स्थापन करण्यासाठी इंदोरातील एकही महत्त्वाचा चौक सापडला नाही,?.....  राजवाड्यात सुद्धा पुतळा अथवा प्रथम दर्शनी मोठा फोटो सुद्धा दिसला नाही.
          इंदोरात होळकरांची राजधानी राहिलेल्या  राजवाड्यातील संग्रहालयात होळकर साम्राज्याच्या थोड्याफार वस्तुशिवाय काही अनावश्यक इतर वस्तुचा संग्रह हा अनाकलनिय वाटला. म्हणजे इंदोरात होळकरांची ओळख जपण्यासाठी राजवाड्यात वा इतरञ फार मोठे उपक्रम राबविले जात आहे असं कुठेही आढळून आलेले नाही.
    काही महत्तविचारी विचारवंत म्हणतील, पुर्ण इंदोरच त्यांच्या स्मृती जागृत करतंय. पुतळ्याची गरजच काय??  होय. ठिक आहे, पण मी म्हणतो ज्यांचा संबंधच नाही अशांचे पुतळे कशासाठी ?? तेही महत्त्वाचे चौक, स्थळे या ठिकाणी ???  खरा इतिहास भ्रष्ट करण्याचा प्रयत्न आहे! असे जर कोणी म्हटले तर चुकीचे म्हणता येणार काय?....
काहींना प्रश्न पडेल, सुभेदाराचा पुतळा इंदोरात नाही काय?----  आहे.. पण कुठे ? त्याची अवस्था काय?
सुभेदारांचा पुतळा आहे इंदोरात !! लालबाग पँलेस ग्राउंडच्या एका कोपऱ्यात....  तोही अशा सोबतच्या चिञातील (बंद कटघर्यामध्ये भोवताली उकीरडँ.व गवत वाढलेलं. दुर्लक्षित असल्याचे कोणी सांगण्याची गरजच नाही)  अवस्थेत ..... बघा सहन होते काय तर...???
(गुगल मँपवर सुद्धा इंदोरमध्ये मल्हाररावचा पुतळा दिसत नाही... माधवराव सिधीयाचा माञ पुतळा  दिसतो)

इंदोरच्या प्रत्यक्ष दुसऱ्या भेटी नंतर मला खुप मोठे प्रश्न पडलेले आहे.  त्यापैकी एक?? अस हे हेतुपुरस्सर तर केलं जात नाही ना???? असं करणारी एखादी छुपी यंञणा तर कार्यरत नाही ना?????

बघा निट!! विचार करा! सटिक....

स्वाभिमानी असाल तर.....बघा!  काय वाटते? तर....  

माझे विचार चुकीचे वाटल्यास माफी असावी... ही विनंती ...

*कचरावाट*

जा गं पोरी शाळेत तू
तू शोध मार्ग दुसरा.
जीवन गेल माझं सारं
उचलता उचलता कचरा..

नको येवु माझ्या माघारी
तुला मिळणार नाही आसरा.
पोट कधी भरत नाही
इथे दिवाळी असो वा दसरा...

या निष्ठूर व्यवस्थेच्या उंबरठ्याशी
मी मारतो आहे चकरा.
जीवन संपलय माझ सारं
आता दिवस उरलेय अकरा..

घे उंच भरारी तू
जसा उडे आकाशी शिकरा.
दाखवून दे एकदा तू
स्त्री जातीचा नखरा..

संपवून टाक कचरा सारा
वाहू दे समृद्धीचा वारा.
कचरा वाटेवरुन चालताना
दिसू दे तुझा दरारा.

जा गं पोरी शाळेत तू
तू शोध मार्ग दुसरा.

🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴🌴
  *डॉ . प्रभाकर  लोंढे .*
           *गोंदिया* ९६७३३८६९६३

*जातीविद्वेश*
-------------------


कोण म्हणतयं?
 तुमची जात आता संपवा.
संपविणारेच दिसताय आज
पेटवितांना जातीचा वनवा.

जाती धर्माच्या ठेकेदारानो!!
प्रथम तुमची ठेकेदारी थांबवा..
सर्व काही सोडून तुम्ही
माणूस स्वतःला बनवा.

जातीभेद मिटवायचा तर
खरच समतेनेच सर्वांना नांदवा.
जाती-धर्माच्या अहंकारावर
नको कधी कोणाला भांडवा.

थांबवा सर्वत्र उन्माद जातीचा,
मनुष्य जात सर्वांची नोंदवा.
मनुष्याच्या प्रत्येक पिल्यावर
फक्त मनुष्य प्रेम गोंदवा.

उधळून अथवा विझवुन टाका
येथील जातीभेदाचा वनवा.
मनुष्य वंशाचा अंश आपण
प्रथम मनुष्य स्वतःला बनवा.

शाळा, कॉलेज, विद्यापीठाच्या
दप्तरातील जात प्रकर्षाने हटवा.
कलूषित मनामध्ये दाटलेला
जातीद्वेश प्रथमतः घटवा.

समतेच राज्य हे
त्याला समताधिष्टित घडवा.
या व्यवस्थेतील उपेक्षित जे,
प्रथमतः मनुष्य त्यांना बनवा....

  *डॉ  प्रभाकर लोंढे*
गोंदिया-चंद्रपूर  9673386963

राजमाता अहिल्या

अहिल्या नाम की नारी थी,
दुश्मनोको भारी थी.
दुर्जनो का संहार करके
सज्जनोका सम्मान बढाते,
खूब लडी मर्दानी
वो तो इंदोरवाली महाराणी थी !!!

दीन दुःखीतो का दुःख हराती
जन जन का पालन करती
वो तो समग्र क्रांतिकारी थी.
दीन दुःखीयो का मनोबल बढाते
खूब लडी मर्दानी
 वो तो इंदोरवाली महाराणी थी !!!

स्वजन मृत्यू का दुःख सहती.

निराधार और निराश्रीत जीती,

विजयी पताका हात लेकर

होळकर राजवंश चलाते, 

खूब लडी मर्दानी
वो तो इंदोरवाली महाराणी थी !!!

अठ्ठाईस साल राज करती,

पराक्रमो से हिलती थी धरती.

वो तो महेश्वर की महाश्वेता थी,

नारी जाती का सम्मान बढाते 

खूब लडी मर्दानी
वो तो इंदोरवाली महाराणी थी !!!

   डॉ . प्रभाकर लोंढे
         गोंदिया-चंद्रपूर 

श्रमपुञ ....

पिढ्या गेल्या कष्ट करता
या काळ्याश्यार मातीत.
म्हणून आम्हा अभिमान तयांचा
आम्ही जगतोय तयांच्या छातीत.

उधळू जीवन, जावू मातीत.
जगू तयांच्याच पंगतीत.
अभिमान आम्हा, याजन्मीचा
जन्मलोय कष्टकऱ्यांच्या जातीत.

घेवु शिक्षण ,घडवु जीवन,
प्रसंगी शोधू मोती मातीत,
प्रियजनांच्या भल्यासाठी
करू कष्ट दिवस राञीत.....

कष्ट हाच  देव आम्हा
सुसंस्कारलो याच रितीत
घडलोय, बिघडलोय जरी आम्ही
जगलोय सत्याच्याच संगतीत.

कष्टकरी हा धर्म आमचा.
कधी न विभागू कोण्या जातीत.
निर्धनांच्या घरातील कुबेर आम्ही ,
वाढलोय कष्टकऱ्यांच्याच प्रितीत..

"""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""
डॉ . प्रभाकर लोंढे गोंदिया-चंद्रपूर
""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""

वेदना शेतकरी विधवेची

काय धनी तुम्ही बी
किती केलं हलक मन.
भरल्या आयुष्यामंदी तुम्ही
संपविलं आपलं जीवन..

तुमचा जिव माझ्यासाठी
होतं मोठं माझं धन.
असला उभा शेतामंधी तरी
वाटत होत समृद्ध जीवन.

तुमच्या सोबत जगली बाप्पा
घेवुन आशेचा किरण.
आज जरी झोपली उपाशी
उद्या पूर्ण पोट भरणं..

वाटलं नव्हतं धनी
तुम्ही असं कधी करणं.
गळ्याला फास लावुन
मध्येच पत्कारालं मरण.

असा कसा हरालाय धनी
तुम्ही पहाताय का माझा पण?
मी आहे रणरागीनी
सोडणार नाही रण..

वावर, वखर, बैलजोडी
जपलयं तुम्ही धन,
तुमच्या वाचून राहवत नाही
जळतयं सुकलेलं तन...

पोरं तुमची तुकड्याभराची
करतात चिमणीवाणी मन.
बाबाशिवाय त्यांना बी
नकोसं झालयं जीवन.

कसं सांभाळू स्वतःला आता
वेदना होत नाही सहन.
कधी वाटतयं मुलांसह
रचावं आपलं सरण....


डॉ . प्रभाकर लोढे गोंदिया-चंद्रपूर

बाबा तुम्हारी याद मे

बाबा तुम्हारी याद मे
हम तो दिवाने हो गये,
दिलसे तो छोडो पर
दिमाख से पुरे सो गये!!

शिखाया था बाबा आपने
हमको तरिका जिनेका,
ओ जिना तो शिखा हमने पर
आपका तरिका ही भुल गये,
अपने माँ बापको ही भुल गये!

बाबा हम तो जी रहे आज
मनुवादियोकी चपेट मे,
उनकाही जहर निगल रहे
हर एक घोट मे,
नकारा था जिन्होने हमको,
नमक उनकाही आज
ले रहे हम पेट मे !

कैसे बताऊ बाबा आपको
शरम आती है बतानेमे,
हम आपके विचारो को छोडकर
नामके ही  दिवाने हो गये.
विचारो के अनुयायी के जगह
नामके ही भक्त बन गये!!

आपनेही कहा था बाबा
मट्टीपर नही खुर्चीपर बैठो,
खुर्ची तो ले ली बाबा हमने,
पर खुर्ची का मतलब ही नही समझे.
खुर्चीपर बैठकर खुलेआम
आपनेही लोगोंको लुट रहे!

समझायी थी बाबा आपने
जनतंञ मे किम्मत ओट की,
एकही चिज है बडे काम की.
उसको मजबुत बनाने को
हक्कसे बोला था आपने,
अहमियत जानो ओट की,
समझ तो गये बाबा आपका,
पर उसकोही बेच के  हम
कमाने लगे रोजीरोटी रोजकी..!!

उध्दार करने बहुजनो का बाबा,
एक ही तो था आपका नारा.
जनतंञ ही है मंञ हमारा.
जनतंञ ने घेर लिया देश सारा
पर नही पा सके हम अधिकार हमारा...
-----------------------------------

डॉ .प्रभाकर लोंढे  गोंदिया-चंद्रपूर